Wetenschappers ontrafelen geheim van 1600 jaar oud Romeins glas
(Foto: Scheffield University)
26 oktober 2026 – Onderzoekers van de Universiteit van Sheffield zijn erin geslaagd een bijzonder soort Romeins glas na te maken dat afhankelijk van de lichtinval van kleur verandert. Daarmee hebben ze een eeuwenoud raadsel rond de beroemde Lycurgusbeker opgelost.
De Lycurgusbeker dateert uit de vierde eeuw en bevindt zich in het British Museum in Londen. Het glas lijkt jadegroen wanneer licht erop valt, maar wordt robijnrood wanneer licht erdoorheen schijnt. Dit verschijnsel heet dichroïsme.
De bijzondere kleuren ontstaan vermoedelijk door uiterst kleine deeltjes goud en zilver in het glas. Deze nanodeeltjes beïnvloeden de manier waarop licht wordt geabsorbeerd en doorgelaten.
Glasdeskundige Lisa Hollands onderzocht samen met hoogleraar Caroline Jackson de samenstelling van Romeins glas. Vervolgens experimenteerde Hollands met verschillende grondstoffen, oventypen en zuurstofconcentraties. Na talrijke proeven vond ze een reproduceerbaar recept waarmee het bijzondere kleureffect opnieuw kon worden bereikt.
Glaskunstenaar Elliot Walker gebruikte het materiaal vervolgens voor een moderne sculptuur, geïnspireerd op de oorspronkelijke Romeinse beker.
Het kunstwerk wordt in november 2026 tentoongesteld tijdens het Festival of the Mind in Sheffield en krijgt daarna een vaste plek in het Turner Museum of Glass.
Het onderzoek biedt niet alleen inzicht in Romeinse glastechnieken. De opgedane kennis kan ook bijdragen aan de ontwikkeling van optische materialen en speciale glassoorten voor het veilig opslaan van radioactief afval.
